การโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินหรือบ้านต้องจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินที่ทรัพย์ตั้งอยู่ โดยผู้ซื้อและผู้ขาย (หรือผู้รับมอบอำนาจ) นำโฉนดตัวจริงและบัตรประชาชนไปยื่นคำขอ เจ้าหน้าที่จะตรวจเอกสาร คิดค่าธรรมเนียมและภาษี แล้วจดทะเบียนโอนให้ ซึ่งมักเสร็จได้ในวันเดียว ค่าใช้จ่ายหลักคือค่าโอน 2% ของราคาประเมิน ค่าจดจำนอง 1% (ถ้ากู้ธนาคาร) ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย และภาษีธุรกิจเฉพาะ 3.3% หรืออากรแสตมป์ 0.5% ส่วนที่อยู่อาศัยไม่เกิน 7 ล้านบาทได้ลดค่าโอนและค่าจดจำนองเหลืออย่างละ 0.01% ถึง 30 มิถุนายน 2570
เอกสารที่ต้องเตรียม
- โฉนดที่ดินฉบับจริง
- บัตรประชาชนและทะเบียนบ้านของผู้ซื้อและผู้ขาย (พร้อมสำเนา)
- หากสมรส เตรียมทะเบียนสมรสและหนังสือยินยอมของคู่สมรส
- กรณีมอบอำนาจ ต้องมีหนังสือมอบอำนาจ (ท.ด.21) และบัตรของผู้รับมอบ
- กรณีนิติบุคคล เตรียมหนังสือรับรองบริษัทและเอกสารผู้มีอำนาจ
ขั้นตอนการโอน ณ สำนักงานที่ดิน
- ยื่นคำขอและเอกสารที่ฝ่ายประชาสัมพันธ์/รับคำขอ รับบัตรคิว
- เจ้าหน้าที่ตรวจสอบเอกสารและสารบบที่ดิน
- เจ้าพนักงานประเมินราคาและคำนวณค่าธรรมเนียม ภาษี และอากร
- ผู้ซื้อ-ผู้ขายชำระเงินตามที่ตกลง และชำระค่าธรรมเนียม/ภาษีที่ช่องการเงิน
- จดทะเบียนโอนและสลักหลังโฉนด แก้ชื่อเจ้าของใหม่ รับโฉนดและใบเสร็จเก็บไว้เป็นหลักฐาน
โดยทั่วไปหากเอกสารครบและไม่มีปัญหา สามารถดำเนินการเสร็จได้ภายในวันเดียว
ค่าใช้จ่ายในการโอน (อัตราปกติ)
ค่าใช้จ่ายหลักที่เกี่ยวข้องกับการโอนซื้อขาย ได้แก่
- ค่าธรรมเนียมการโอน ปกติ 2% ของราคาประเมิน
- ค่าจดจำนอง (กรณีกู้ธนาคาร) ปกติ 1% ของวงเงินจำนอง
- ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหัก ณ ที่จ่าย คำนวณจากราคาประเมินตามจำนวนปีที่ถือครองในอัตราก้าวหน้า
- ภาษีธุรกิจเฉพาะ 3.3% หากขายภายใน 5 ปีนับจากวันที่ได้มา หรือเข้าเงื่อนไขมุ่งค้ากำไร (ได้รับยกเว้นหากผู้ขายมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านของบ้านหลังนั้นไม่น้อยกว่า 1 ปี และถ้าเสียภาษีนี้แล้วจะไม่ต้องเสียอากรแสตมป์)
- อากรแสตมป์ 0.5% กรณีไม่เข้าเงื่อนไขภาษีธุรกิจเฉพาะ
ตัวเลขจริงขึ้นกับราคาประเมิน ราคาซื้อขาย ระยะเวลาถือครอง และสถานะผู้ขาย จึงควรให้เจ้าหน้าที่ที่ดินคำนวณยอดที่แน่นอนในวันโอน
เรื่องมาตรการลดค่าธรรมเนียม
ภาครัฐมักมีมาตรการลดค่าธรรมเนียมโอนและจดจำนองเป็นช่วง ๆ สำหรับบ้าน/คอนโดที่ราคาไม่เกินเกณฑ์ที่กำหนด เช่น มาตรการล่าสุดลดค่าธรรมเนียมการโอนและค่าจดจำนองเหลืออย่างละ 0.01% สำหรับบ้าน ทาวน์เฮาส์ อาคารพาณิชย์พร้อมที่ดิน และห้องชุด ที่ราคาซื้อขายและราคาประเมินไม่เกิน 7 ล้านบาท (วงเงินจำนองไม่เกิน 7 ล้านบาท) ผู้ซื้อต้องเป็นบุคคลธรรมดาสัญชาติไทย และต้องจดทะเบียนโอนและจำนองในคราวเดียวกัน มีผลตั้งแต่ 1 กรกฎาคม 2569 ถึง 30 มิถุนายน 2570 ส่วนภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย ภาษีธุรกิจเฉพาะ และอากรแสตมป์ยังเสียตามอัตราปกติ เนื่องจากมาตรการเหล่านี้มีวันสิ้นสุดและเงื่อนไขเฉพาะ ควรตรวจสอบสถานะล่าสุดก่อนวางแผนวันโอน
เคล็ดลับให้วันโอนราบรื่น
- ตกลงให้ชัดว่าใครรับผิดชอบค่าใช้จ่ายส่วนใด และระบุในสัญญา
- ตรวจสอบยอดและเตรียมแคชเชียร์เช็ค/ช่องทางชำระให้พร้อม
- นัดโอนช่วงเช้าและเผื่อเวลา เพราะสำนักงานที่ดินมักมีคนหนาแน่น
หมายเหตุ: บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย ภาษี หรือการลงทุน อัตราค่าธรรมเนียม ภาษี และระเบียบราชการอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ ก่อนตัดสินใจควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุด กับสำนักงานที่ดินในพื้นที่ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หรือหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องอีกครั้ง



